Osmanlı tarzı bir hamam kültürü yaşamayı ve yaptırmayı düşünüyorsanız, ısıtma ve otomasyonu işine talibiz

Hamam ISITMA

Türkler, tarihi asaletleri ile temiz bir millettir. Islâmiyet’i kabul etmeleri ve islâmiyetin temizlige ait hükümlerini büyük bir titizlikle uygulamaları neticesinde bilhassa, Istanbul’un fethinden sonra bu şehirde ve Devletin dört bir yanında binlerce hamam yaptılar.Türkler’de îslâmiyyet’in emirlerinin gereği olarak her evde özel olarak hamam bulunduğu gibi, mesela onyedinci, yüzyılda, yalnız Istanbul’da 168 adet büyük çarsı hamamı vardı.

Tarihçiler ve arkeologların kaydettiği bilgilere göre Mezopotamya, Babil, Hindistan ve eski Mısır’da yıkanmak için bağımsız binalar yapılmış. Ancak büyük hacimli binalar inşa edilmesi, kendinden ısıtmalı bir sistemin bulunması ve sıcak suyunun akıyor olması Romalılar dönemine rastlıyor. Evleri ısıtmak için kullandıkları alttan ısıtmalı bir tür kalorifer yapısını yıkanma binalarına uyguluyorlar ve Roma Hamamı ortaya çıkıyor. Daha sonra Osmanlı kültürü ve mimarisinin etkisiyle geliştiği için Türk Hamamı olarak biliniyor ama yine de hamamın temeli konusunda Roma’nın büyük bir payı var. Hamam dilden edebiyata ve gündelik hayata kadar Osmanlı kültüründe ağırlıklı bir yer tutar. Kadınlar ve erkekler yıkanmak için hamama gider. Kadınların sosyalliği açısından önemlidir. Perşembe akşamları hamama gitmek, bayramlardan önce arife gecesi hamamların sabaha kadar açık olması –ki bu günümüzde de devam ediyor- gibi gelenekler var.Gelin hamamı, damat hamamı, kırk hamamı gibi adetler var.

Türk hamamları ve özellikleri

Türk hamamları başlıca üç kısma ayrılır.
1-Soyunma yerleri.
2- Yıkanma yerleri. Yıkanma yerleri de a) Soğukluk b) Hamam
3- Isıtma yeri: Külhan.

Soyunma Yerleri: Genis bir sofa ve bunun çevresinde bölmeli sekiler bulunur. Yikanan kimseler, bu sekilerde uzanip dinlenirler. Yikanma yerleri: Sogukluktan geçirilerek girilen hamam kismina denir. Burasi da bazi; bölümlere ayrilir. Kurna başı denilen herkesin teker teker yıkandigi yer, halvet adı verilen kapalı ve yalnız başına yıkanma bölümü. Bir de üzerine uzanip ter dökülen göbek taşı . Burasi, hamamin mermer kapli zemininden daha yüksek yapilmis ve çesitli geometrik sekillerde olabilen yerdir. Isitma yeriKülhan: Burasi hamamin altindadir. Orada ates yanar. Atesten çikan alev ve duman, mermer zeminin altindaki özel yollardan, duvar içlerinden geçer, “tüteklik” adi verilen bacadan çikar.

Tellak: Osmanlıca söylenişi “dellak”. “Del” yani “ovuşturmak, ovalamak” kökünden geliyor. Hamamda çalışan, kese ve masaj yapan kişilere “tellak” adı veriliyor. Külhandaki ocagin üzerinde sicak su kazani, onun da üzerinde soguk su deposu bulunur. Ocagin dip kismindaki birkaç kanal, hamamin yikanma yerinin ortasindaki göbek tasinin altina kadar uzanir. Ocakta yanan odunlarin tesirli alev ve dumanlari, bu kanallardan göbek tasinin altina gider. Bu tasin altindaki karanlik yer çok isindigindan buraya “cehennem” denir. Çarsi hamamlari, haftanin belli günlerinde kadinlara, baska günlerde erkeklere açiktir. “Çifte hamam” olanlar ise birbirine bitisik iki hamam olup, biri kadinlara, digeri erkeklere ayrilmistir. Bu hamamlar hergün açiktir. Türk hamamlarinin bir degisik tarafi da, buhar banyosu esasina dayanan “Fin hamami” oluslaridir. Finler, aslen Türk asillidirlar. Bugün dünya spor aleminde, çabuk terleyerek, çok kilo vermek için bu hamamlar biçilmis kaftandir. Bu bakimdan Türk hamamlarindan bütün sporcular faydalanmaktadirlar.

Hamamların saglık bakımından faydaları

Hamamlar, çok uzun müddet kalmamak sartiyla, sicak su ve sabunla yapilacak vücut temizligi için en iyi yikanma ve temizlenme yerleridir. Hamamda terleyen vücudun, yumusak bir bez, veya süngerle ovularak yikanmasi, vücutta kan dolasimini kolaylastirarak insana rahatlik verir. Vücudu sert keselerle ovmak, deride yara açabilir. Bundan sakınmak gerekir. Bir de hamamlarda yikananlarin adabi muaseret kaidelerine uyması lazımdır. Ayrıca hamamlarda fazla kalmak, sıcaktan soguga, soguktan sıcağa zaman zaman çıkmak ta vücuda zararlı olabilir. Kalp ve dolasim sistemi bozuk olan tansiyonu yükselen kimselerin, bir de akciger veremine tutulmus olanlarin çok sıcak suda yıkanmaları tehlikelidir. Zira çok sıcak suda uzun süre kalmak, beyne kan hücum etmesine, veremlilerde de akciger kanamasına sebep olur. Ayrıca hamamdan sonra kendisini kollayamayip üşütenler de zatürre hastalıgına yakalanırlar. Dikkat edene hamamların bir zararı olmadığı gibi faydası çoktur.

Fatih Sultan Mehmet 19 adet çarşı hamamı yaptırmıştır
Evliya Çelebi 17. yy’da İstanbul’da 168 adet çarşı hamamı olduğunu kaydediyor.
İstanbul’da değişik tarihlerde 237 adet hamamın olduğunu belirtiliyor.
16. yy’da yaşamış Sadrazamlardan Rüstem Paşa 32 adet hamam yaptırmıştır.
Mimar Sinan 20 adet civarında çarşı ve konak hamamı yapmıştır.

 

Kaizen elektrikli yerden ısıtma sistemleri logosu

Ürün ve hizmet tanıtım ekleri

Hakkımızda:

Tüm yazıları oku: